Sara Otto

From artvalvas
Jump to navigation Jump to search


Tika.jpg


Kat, katten, kitten, kater, poes

Wat ik zo interessant vind aan katten is hoe zacht en lief ze eruit zien, maar in die zachte pootjes schuilen wel scherpe klauwen. Katten doen uiteindelijk altijd hun eigen ding ook al zijn ze in zekere mate wel nog steeds afhankelijk van de mens die hen eten en affectie geeft. Ze zitten vol met tegenstrijdigheden want enerzijds zijn het erg solitaire dieren, maar af en toe lijken ze toch nood te hebben aan wat affectie. En ze zijn niet bang om hierachter te vragen want een kat krijgt altijd wat ze wilt. En als het hen allemaal wat te veel wordt zullen ze dat zonder moeite duidelijk maken.


"Do I contradict myself? Very well, then I contradict myself, I am large, I contain multitudes."

- Walt Whitman


picture by @chatteriedelagrace


"Ik ben altijd jaloers geweest op mijn eigen kat. Elke keer als ik thuis kom ligt ze ergens in de zetel of op de mat te slapen met kennelijk geen zorgen aan haar hoofd. Dan wenste ik dat ik ook gewoon heler dagen kon slapen. Dat ik me gewoon kon verdrinken in mijn eigen dromen en al mijn verantwoordelijkheden kon vergeten."

Een kat kan zo een 20 uur per dag slapen. Hierbij wordt echter maar maximum 4 uur besteed aan een echte diepe slaap terwijl de rest eerder rustperiodes zijn. Het verschil is vaak te zien aan hun poten. Bij een diepe slaap schuiven ze hun poten vaak onder hun lichaam terwijl hun poten vrij liggen wanneer ze rusten zodat ze snel kunnen reageren moest er iets gebeuren. [1]


Wat me ook fascineert aan katten is hun elegante manier van bewegen. Hoe ze op dingen kunnen springen die wel vijf keer groter zijn dan hen of door dingen kunnen kruipen waar ze niet in lijken te passen. Vaak wordt er gezegd dat katten soms wel vloeibaar lijken. Ze wringen zich in dozen of bokalen die voor hen veel te klein lijken of nemen een slaaphouding aan waarvan je als mens denkt dat het niet erg comfortabel is.


Er is nu al veel geweten over de kat doormiddel van de wetenschap en de ontdekking van de fotografie die ons helpt bij het bestuderen van het kattenlichaam en de betekenis van zijn lichaamstaal. Er zijn echter ook nog vele aspecten die een mysterie blijven en vragen die nog onbeantwoord zijn gebleven.
"Is het eigenlijk niet typisch voor het karakter van de kat, dat hij niet al zijn geheimen prijsgeeft?" [2]


Zintuigen

Eén van de belangrijkste zintuigen van een kat is hun zicht. Ze nemen de wereld echter anders waar dan mensen. Ze zien namelijk minder kleur dan ons, maar zijn wel veel beter in het waarnemen van bewegingen. [3] Dit komt omdat katten meer staafjes en minder kegeltjes in hun ogen hebben dan wij mensen. Kegeltjes zorgen ervoor dat men kleuren kan onderscheiden en zorgen ook voor de scherpte van het zicht en dit vooral overdag. De staafjes daarentegen dienen vooral voor het zicht in het donker en zijn daarbij belangrijk voor het perifeer zicht en het waarnemen van grijstinten. [4] Katten zien dus beter in het donker dan mensen en zijn ook beter in het detecteren van bewegingen, maar ze zien minder scherp en zijn slechter in het waarnemen van kleur. Mogelijk zien katten de wereld in tinten van blauw en grijs. [4]

Katten kunnen echter bij volledige duisternis ook niets meer zien en moeten dan vertrouwen op hun andere zintuigen. [3]


Lichaamstaal

...


Gedrag

...


Religie en bijgeloof

...


Symbolisme

“In alle culturen werden en worden katten voornamelijk vrouwelijke eigenschappen toegedicht. Lief en tegelijkertijd eigenwijs en zoekend naar genot, is de kat het symbool voor zinnelijkheid en seksualiteit.” [2]

Kattenposes

Frontale zittende pose met staart rond poten gekruld

Zich uitrekken met voorpoten uitgestrekt en achterste in de lucht

Zijaanzicht van een zich uitrekkende kat met voorpoten uitgestrekt en achterste in de lucht

Frontale zittende pose met kin omhoog

Stappende pose met opgeheven rechter voorpoot


Zich uitrekken met een gekromde rug en gekrulde staart

Frontale staande pose met staart achter het lichaam verborgen

Frontale liggende pose met voorpoten onder kin

...

Frontale stappende pose met opgeheven linker voorpoot

Liggende houding met poot rond gezicht gekruld

Zittende pose van achterzijde met gedraaid hoofd

Frontale stappende pose met opgeheven rechter voorpoot en hoofd laag gehouden

Liggende houding met poten onder lichaam verborgen

Staande pose van achterzijde met gedraaid hoofd naar rechts

Frontale zittende pose met staart naar rechts

...

...

Zijwaartse staande pose met gekromde rug

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

...

Masterproject

Vertrokken van het feit dat ik graag dieren teken ben ik bij het onderwerp van de kat gekomen omdat ik ook zelf een kat heb. De mens vertrouwd vooral op verbale communicatie, maar katten zijn niet echt zo verbaal communicatief en gebruiken hun stem vooral om met ons mensen te communiceren in de plaats van met andere soortgenoten. Voor katten is juist hun lichaamstaal zeer belangrijk en ze kunnen dan ook goed kleine veranderingen in lichaamstaal waarnemen bij zowel hun soortgenoten als mensen. Als we deze mysterieuze dieren dus beter willen begrijpen kan het al een hele hulp zijn om aandachtig te kijken naar hun lichaamshouding waarbij vooral de oren en de staart goede indicatoren zijn van de gemoedstoestand.


Voor mijn masterproject zoek ik veel informatie op over katten en dan vooral over hun gedrag en lichaamstaal, maar ook over de belangrijke aspecten die van een kat een kat maken. Hierbij kan bijvoorbeeld gekeken worden naar hun voorouders en andere katachtigen waarvan ze nog steeds vele eigenschappen en instincten bezitten. In tegenstelling tot de hond is de kat eigenlijk niet helemaal gedomesticeerd en behoud hij nog een groot deel van zijn vroegere instincten. Katten zijn dan ook nog steeds zeer zelfstandig en de verschillende soorten kattenrassen verschillen vooral in de kleur en structuur van hun vacht terwijl we bij honden ook zeer grote verschillen zien in lichaamsbouw.
Men vindt de laatste jaren ook steeds meer informatie over katten. Door de wetenschap weten we nu veel meer over katten dan vroeger ook al zijn er nog steeds dingen die een mysterie blijven. Er is dan ook een veelheid aan boeken en teksten geschreven over katten die het al wat makkelijker maken om deze kleine viervoeter te begrijpen. Door de uitvinding van fotografie hebben we nu ook immens veel beelden van katten die bijvoorbeeld kunnen dienen als referentiemateriaal voor tekeningen. Het internet is daarbij een ware digitale bibliotheek van beeld-, video- en tekstmateriaal die nog steeds elke dag blijft groeien.
Beeldend ben ik begonnen met zeer uiteenlopende vormen om katten af te beelden. Uiteindelijk leken mijn snelle lijnschetsen het interessantst te zijn. Deze had ik vooral gemaakt als een soort oefening voor mezelf om op een minder verkrampte manier te tekenen. Omdat ik altijd op een zeer voorzichtige manier tekende en ook vaak niet zo zelfzeker was over mijn tekentalent waren deze snelschetsen iets dat me meer vrijheid leek te geven. Ook vind ik deze manier van tekenen wel passen bij het mysterieuze karakter van de kat. Ik ben dan verder gegaan met het gebruiken van inkt als tekenmateriaal omdat dit me het beste ligt en omdat dit ook weer leek te passen bij de kat die met zijn soepele en flexibele lichaam zich op de meest elegante wijzen voortbeweegt.


De grote hoeveelheid aan informatie over katten die ik wil plaatsen tegenover mijn eerder minimalistische tekeningen vormen een soort tegenstrijdigheid. Iets wat ook in de kat terug te vinden is die enerzijds heel lief en aanhankelijk kan zijn, maar anderzijds toch ook een gevreesd roofdier is door hun jachtinstincten en met zijn scherpe klauwen hard kan toeslaan. Ook in de geschiedenis van de kat vinden we tegenstrijdigheden terug. Zo werden ze bijvoorbeeld in Egypte vereerd als echte Goden en Godinnen terwijl ze in het Christendom geassocieerd werden met de duivel en vaak in grote getallen werden gedood.
(Enkele sleutelwoorden: tegenstrijdigheden, veelheid, mystiek)


Mijn bibliotheek

Boeken

Compleet handboek katten (2003) - Uschi Birr

Wat zegt mijn kat? (2014) - Isabella Lauer

100 dingen die je moet weten over je kat (2018) - Beestig-Redactieteam

Het geheim van de kat (2019) - John Bradshaw

Ik ben een kat (2015) - Sošeki Natsume

Katten in woord en beeld (1973) - Howard Loxton

Cats in art (2017) - Desmond Morris

Katten lichaamstaalgids (2012) - Trevor Warner

Begrijp ik mijn kat? (2006) - Nicky Gootjes & Sonja van den End

Het mysterie Kat (2000) - David Greene

Hoe werkt mijn kat? (2010) - David Brunner & Sam Stall

Wat denkt mijn kat? (2008) - Gwen Bailey

Uw kat (1994) - Helga Hofman

Katten (2003) - Don Harper

De nieuwe Encyclopedie van de Kat (2001) - Dr. Bruce Fogle

The cat in art (2007) - Stefano Zuffi

De aaibaarheidsfactor (2019(druk 13)) - Rudy Kousbroek

Over Zoogdieren (2002) - David Attenborough

...

Videos

Cats uncovered - BBC Documentaire

Big cats - Animal Planet Documentaire

How We Domesticated Cats (Twice) - PBS Eons (YT)

CAT BODY LANGUAGE - Signs and Postures - AnimalWised (YT)

Learn to Speak Cat - Good Mythical Morning (YT)

Cat domestication: From farms to sofas - Nature video (YT)

...

Websites

Catster (https://www.catster.com)

The Spruce Pets (https://www.thesprucepets.com/cats-4162124)

...

Cats Uncovered [5]

Katten hebben maar een paar kleurgevoelige cellen (kegeltjes) en zien daarom veel minder kleur dan de mens. Maar ze hebben veel meer staafjes (zo'n vijf keer meer dan een mens) waardoor ze een maximale lichtgevoeligheid hebben en daardoor heel goed in het donker kunnen zien.

Er is een groot verschil tussen bijvoorbeeld stadskatten en boerderijkatten. De laatste zijn 's nachts erg actief (net als hun voorouders) terwijl stadskatten overdag meer actief zijn. Zij zijn aangepast aan de mensen waarmee ze samenwonen. "Een kat voelt zich veilig als hij alles kan overzien vanaf een hoge uitkijkpost."


De ineengedoken houding/sluiphouding geeft katten de kracht om hun prooi te bespringen.

"De boerderijkatten sluipen over het erf en wachten af. Totdat ze muizen zien die wij niet kunnen zien. Met een explosie van brute kracht bespringen ze hun prooi. Het doden is gebeurd in nog geen 2 seconden."

Katten kunnen tot 5 keer hun lengte omhoog springen. Ze hebben vlees nodig om te overleven aangezien ze korte darmen hebben die planten slecht verteren. Bovendien drinken katten niet veel en halen ze het meeste vocht uit vlees. Hun territorium is heel belangrijk voor katten. Ze bakenen het af door middel van geur net zoals tijgers dit doen. Vaak volgen ze ook een bepaalde zelfde route.


Een huiskat die naar z'n baasje miauwt, doet dit om aandacht te krijgen. Katten kennen 2 verschillende talen. Eén die ze onderling gebruiken en een andere om met mensen te communiceren. De natuurlijke manier van communiceren voor katten is door geur achter te laten. En ook de lichaamstaal speelt een belangrijke rol bij communicatie.

"Katten zijn solitaire dieren. Ze hebben graag hun eigen ruimte en hebben weinig behoefte aan communicatie"

Inspiratie

Henri Matisse

Fascinatie voor beweging.


Jamie Shelman

Katten getekend met simpele lijnen.


Pablo Picasso

Simpele lijntekeningen van dieren.


Pol Montserrat

Werkt met losse penseelstreken.


Aurore de La Morinerie

Gebruikt vaak simpele lijnen of inkt.


Takeuchi Seihō

Gebruik van inkt en vloeiende lijnen.


Laura McKellar

Verschillende kattenhoudingen in inkt.


Walter Chandoha

Kattenfotografie.


Exactitudes

Reeksen foto's van mensen die hetzelfde dragen en op dezelfde manier poseren.


Merel Cremers

Illustraties en beeldjes uit ceramiek van katten en andere dieren.


バンナイ リョウジ (Ryoji Bannai)

Houten beeldjes van katten.

Verzamelingen


Cat Breeds
Cat Eyes
Fictional Felines


Old Cat Posters
Medieval Cats
Cat Quotes


Cats in Chairs
Cat Figurines
"Twin" Cats




  1. Birr, U. and Caremans, A. (2002). Compleet handboek katten. Aartselaar: Deltas, p.49.
  2. 2.0 2.1 Hofmann, H. (1994). Uw kat. Baarn: Tirion.
  3. 3.0 3.1 Lauer, I. and Hul, I. (2014). Wat zegt mijn kat?. Aartselaar: Deltas.
  4. 4.0 4.1 100 dingen die je moet weten over je kat. (2018). Tielt: Lannoo.
  5. Cats uncovered. (2016). [DVD] Directed by J. Bradshaw. Great Britain: Just Entertainment.